czwartek, 19 września 2013

łuk - materiał - część trzecia

Przygotowałeś już swój warsztat na zrobienie swojego łuku? To dobrze. Teraz uzbrój się w cierpliwość i weź ze sobą wiadro chęci, a najlepiej dwa. Teraz przed Tobą zadanie, które może się okazać najtrudniejsze w całym przedsięwzięciu. Czyli pozyskanie materiału.

Aby wykonać łuk - DOBRY ŁUK trzeba pamiętać o kilku zasadach:

Pierwsza zasada jest to dobór właściwego drewna na łuk.
Jeszcze nie tak dawno, uważano, że na łuk nadają się tylko CIS, JESION, ŻÓŁTNICA POMARAŃCZOWA. Ponieważ kiedyś robiono przeważnie łuki długie i dlatego te gatunki były wręcz idealne, ponieważ miały duży stopień podatności na kompresję. W łuku płaskim nie działają, aż tak wielkie siły, więc na materiał istnieje wiele innych gatunków drzew.

Druga zasada: Pozyskany materiał trzeba ściąć podzielić kłodę na pół i poddać sezonowaniu. Po czym połówki przeciąć na ćwiartki i ponowne sezonowanie. Czyli odłożyć na mniej więcej rok - dwa w suche przewiewne miejsce. Tak robiono kiedyś i niektórzy tego się trzymają do dziś. O co chodzi w tym sezonowaniu? Mianowicie trzeba doprowadzić do tego, aby drewno przeznaczone na łuk miało około 9% wilgotności. Taki odczynnik wilgotności redukują kurczenie się drewna oraz powstawaniu pęknięć podczas szybkiego suszenia... Przy dzisiejszej technice wiadomo, że proces sezonowania można zredukować do kilku tygodni.

Przejdźmy do tematu. Jakie drzewo jest łuczne? Poniżej podaję spis kilku pospolitych drzew rosnących w Polsce:
Brzoza, Buk, Cis, Czeremcha, Dąb, Dereń, Grab, Grusza, Jabłoń, Jałowiec, Jarząb, Jesion, Klon, Leszczyna, Magnolia, Morwa, Robinia akacjowa, Śliwa, Świdośliwa, Wiąz, Wiśnia.
Także widać, że nawet drzewa ogrodowe mogą nadać się na łuk.

Zanim zetniesz drzewo to:
1) Pogadaj z leśniczym, lub właścicielem terenu, czy możesz wykonać taką operację.
2) Przyjrzyj się dokładnie pniu, gałęzi, którą chcesz ściąć.

Idealny pień nie powinien mieć sęków, powinien być prosty, nie może być skręcony. Wiadomo, że ideały są tylko w snach :)
Kilka sęków i lekka krzywizna nie dyskryminuje od razu materiału. Natomiast trzeba unikać pni skręconych. Najlepsze pnie to są o średnicy około 15cm i długość 2m. Z takiego materiału możemy być już zadowoleni.

Można również poszukać w tartakach odpowiednich desek, danego gatunku. Niemniej jednak to ryzykowne przedsięwzięcie. Po pierwsze rzadko (przynajmniej w moich stronach) znaleźć można tarcicę inną niż sosna, świerk... A po drugie, jeżeli uda nam się znaleźć tartak z innymi gatunkami, to deski są już przesuszone. Jeżeli tartak nie posiada przyrządu do mierzenia wilgotności (około 9%), to nie warto kupować "na słowo". Możemy później być bardzo rozczarowani.

Życzę powodzenia w szukaniu. Tak jak wspomniałem na początku. Może się to okazać najbardziej trudną rzeczą w zrobieniu łuku.